Pomimo osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego coraz więcej Polaków kontynuuje aktywność zawodową. Z analiz rządu i Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że kluczowym czynnikiem wpływającym na wydłużenie aktywności zawodowej jest wskaźnik trwania w zdrowiu.
Spis treści
Wzrosła liczba pracujących emerytów
Jak wynika z danych udostępnionych przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej, w grudniu 2020 roku pracowało 776,6 tys. emerytów, a w grudniu 2021 roku już – 812,9 tys.
Aktywność zawodowa emerytów zależy głównie od sytuacji na rynku pracy i możliwości znalezienia odpowiedniego zatrudnienia, dopasowanego do swoich kwalifikacji. Bardzo istotnym wskaźnikiem wpływającym na wydłużenie aktywności zawodowej jest wskaźnik trwania w zdrowiu.
Dlaczego emeryci pracują? Trzy główne powody
Dlaczego mimo osiągnięcia wieku emerytalnego nie wszyscy przechodzą na emeryturę? Oczywiście to złożona sprawa, jednak my skupiliśmy się na trzech głównych powodach.
- Po pierwsze, zmieniające się społeczne postawy wobec emerytury, które coraz częściej postrzegają ją jako okazję do rozwoju zawodowego lub osobistego, a nie tylko jako czas odpoczynku.
- Po drugie, zdrowsze i dłużej żyjące pokolenie emerytów jest w stanie pozostać aktywnym zawodowo przez dłuższy czas.
- Po trzecie, niewystarczające świadczenia emerytalne skłaniają wielu do kontynuowania pracy w celu zwiększenia swojego dochodu.

Emeryci a bierność zawodowa
Z analizy Głównego Urzędu Statystycznego „Sytuacja osób starszych w Polsce w 2021 roku” wynika, że osoby nieaktywne zawodowo, głównie emeryci, stanowią najliczniejszą grupę wśród osób najstarszych w Polsce. Liczba osób biernych zawodowo w wieku 60–89 lat wyniosła 7,8 mln, co stanowiło 84,4 proc. populacji osób w tym wieku. Blisko 2/3 z nich to kobiety (62,1 proc.), a większość, tj. 64,4 proc., to mieszkańcy miast.
Różnice między płciami wynikają z różnic w wieku uprawniającym do przejścia na emeryturę (kobiety – 60 lat, mężczyźni – 65 lat). Mężczyźni są po prostu dłużej aktywni na rynku pracy.
Główne przyczyny bierności zawodowej emerytów
Zdaniem GUS-u pobieranie emerytury jest podstawową przyczyną bierności zawodowej emerytów. W 2021 roku było ono powodem niewykonywania i nieposzukiwania pracy w przypadku 90 proc. osób w wieku 60–74 lata (84,5 proc. mężczyzn i 93,4 proc. kobiet). Kolejnym powodem jest choroba lub niepełnosprawność. Przez to nie pracowało i nie poszukiwało pracy 6,4 proc. biernych zawodowo osób w tym wieku (12,2 proc. mężczyzn i 2,9 proc. kobiet).
Zgodnie z danymi na grudzień 2021 osoby z ustalonym prawem do emerytury, które nadal pracowały i były ubezpieczone zdrowotnie, miały średnio 66,9 lat. Spośród nich 57,5 proc. stanowiły kobiety. Przyjrzyjmy się rozkładowi tych osób w różnych sektorach gospodarki.
Największy odsetek, tj. 14,7 proc., dotyczył osób z sekcji PKD Q – opieka zdrowotna i pomoc społeczna, natomiast sektor PKD P – Edukacja skupiał 8,8 proc. tych pracowników.

Perspektywy dla emerytów
Z prognoz wynika, że tendencje te będą się nasilać. Wraz ze starzeniem się społeczeństwa będzie coraz więcej osób w wieku emerytalnym zmuszonych lub tych, które po prostu będą chciały pozostać aktywne zawodowo.
Podsumowując, temat aktywności zawodowej emerytów jest niezwykle ważny zarówno dla nich, jak i dla całego społeczeństwa. Właśnie dlatego powinien być przedmiotem badań i analiz, które mogą pomóc w tworzeniu skutecznych strategii i polityk.