|
Cześć,
Znasz historię Henry’ego Gustava Molaisona? To mężczyzna, który - dosłownie - żył chwilą. Po ciężkim urazie głowy przeszedł operację mózgu, podczas której lekarz uszkodził mu hipokamp, czyli strukturę w mózgu odpowiedzialną za pamięć. Molaison przestał zapamiętywać to, co wydarzyło się po operacji, łącznie z rozkładem pokoi w domu czy imionami kolegów. W ten sposób przeżył jeszcze 55 lat, do końca życia pozostając pod obserwacją lekarzy.
Choć tragiczna w skutkach, operacja Molaisona rzuciła nowe światło na mechanizmy powstawania ludzkiej pamięci. Przyjrzymy się jej zatem bliżej. W dzisiejszym newsletterze przeczytasz o tym:
dlaczego tak mało pamiętamy ze szkoły, jak na naszą pamięć działają zapachy i czym jest “efekt magdalenki” czym jest rezerwa poznawcza i jak przeciwdziałać chorobie Alzheimera.
Mamy też dla Ciebie polecenia dwóch książek! Zaczynamy?
|
|
|
Dlaczego nie potrafimy się uczyć?
|
|
|
|
Co pamiętasz z czasów szkolnych? Prawdopodobnie nie są to wkuwane na pamięć daty. W naszej pamięci zostają raczej interakcje z rówieśnikami, ważne wydarzenia czy przełomowe chwile. Dlaczego, mimo tylu lat nauki, wciąż nie potrafimy przypomnieć sobie danych, które wpajali nam nauczyciele? Powody są dwa.
Po pierwsze: system szkolnictwa nie jest dopasowany do sposobu, w jaki nasz mózg przyswaja informacje. Szkoła z trzydziestoma uczniami w klasie, równym rzędem ławek i dzwonkami wywodzi się z systemu pruskiego sprzed dwustu lat. Nawet, jeśli z czasów dzieciństwa towarzyszą nam dobre wspomnienia, taki sposób przekazywania wiedzy nie sprzyja efektywnemu przyswajaniu informacji.
Po drugie: nie potrafimy się uczyć. Jak się okazuje, rolą szkoły jest weryfikowanie wiedzy uczniów, a nie - nauka samego uczenia się. To powoduje, że większość osób próbuje pewną dawkę informacji zapamiętać w ten sam sposób, czyli nieustannie czytając ten sam tekst. Tymczasem, istnieje wiele innych metod na to, by szybciej i skuteczniej zapamiętać to, na czym nam zależy. Są to np. metoda fiszek, ciąg przyczynowo-skutkowy czy metoda nauczyciela. Więcej o nich możesz przeczytać w artykule TUTAJ.
|
|
[OBEJRZYJ] Dlaczego tak mało pamiętasz ze szkoły? | Radosław Kotarski | TEDxKatowice
Jeśli temat przestarzałej formy szkolnictwa i efektywnej nauki Cię zaciekawił, kliknij w poniższy obrazek i obejrzyj wystąpienie Radosława Kotarskiego podczas TEDx w Katowicach.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
[PRZECZYTAJ] “Włam się do mózgu”, Radosław Kotarski
O tym, dlaczego warto uczyć się nawet w dorosłym życiu i jakie techniki zastosować, by lepiej zapamiętywać, przeczytasz w książce Radosława Kotarskiego.
|
|
|
|
|
Jak zapachy działają na pamięć?
|
|
|
|
Każdy z nas z pewnością przeżył ten moment, w którym jakiś zapach (perfum, jedzenia, roślin) niemal natychmiastowo “odblokował” pewne wspomnienia. Taki moment opisał również w swoim monumentalnym dziele “W poszukiwaniu straconego czasu” Marcel Proust.
W jednej z najbardziej znanych scen powieści, narrator przypomniał sobie swoje dzieciństwo, gdy po pierwszym gryzie zanurzył magdalenkę - małe francuskie ciasteczko - w kubku herbaty, dlatego efekt ten nazywamy “efektem magdalenki”.
Co ciekawe, badania potwierdzają, że najwięcej wspomnień, które wywołują w nas zapachy odnosi się właśnie do wczesnego dzieciństwa (do 10 roku życia). Z kolei wspomnienia wywoływane dźwiękiem najczęściej odnoszą się do pierwszych dwudziestu lat życia.
|
|
[OBEJRZYJ] Pamięć i wyobraźnia węchowa - Marta Zakrzewska (Dni Mózgu 2021)
Więcej na temat roli węchu w przywoływaniu wspomnień i o badaniu zapachów możesz dowiedzieć się z wykładu Marty Zakrzewskiej na Uniwersytecie SWPS. Kliknij w obrazek poniżej, by obejrzeć wykład.
|
|
|
|
|
|
|
|
Dlaczego zapachy tak szybko wywołują wspomnienia? Wyjaśniają to Anna Budyńska i Katarzyna Białousz w książce “Ach, zapach! Przewodnik po fantastycznym świecie zapachów”:
|
|
|
|
|
To jest wyjątkowa cecha zmysłu węchu, że impuls dociera do tych struktur w zaledwie dwóch krokach - wystarczą do tego tylko dwa impulsy nerwowe (...) To dlatego zapach tak szybko wywołuje intensywne uczucia i skojarzenia, podświadomie angażuje nas w otaczający nas świat, odkrywa niewidzialne, nieuchwytne detale.
|
|
|
|
|
|
|
[PRZECZYTAJ] “Ach, zapach! Przewodnik po fantastycznym świecie zapachów” Anna Budyńska, Katarzyna Białousz
Jeśli szukasz dużej dawki wiedzy o węchu i zapachach, sprawdź tę książkę wydawnictwa Buchmann.
|
|
|
|
|
A co, gdy pamięć szwankuje? Szacuje się, że obecnie na świecie 39 milionów ludzi choruje na chorobę Alzheimera, a w 2050 r. na świecie aż 98–106 milionów ludzi będzie miało tę diagnozę. Dane są niepokojące, powstaje więc pytanie czy możemy trenować pamięć, by nie dopuścić lub opóźnić chorobę Alzheimera?
Okazuje się, że częściowo jest to możliwe. Kluczowa jest tutaj tzw. rezerwa poznawcza. Edukacja, aktywność umysłowa i nasz styl życia mogą pomóc w zapobieganiu lub opóźnianiu objawów demencji, ponieważ wpływają na naszą plastyczność mózgu.
Ważne jest , by nie skupiać się tylko na jednej aktywności, np. rozwiązywaniu krzyżówek, ale stymulować mózg za pomocą różnych bodźców, takich jak czytanie książek, nauka języka obcego, a nawet aktywność fizyczna.
|
|
|
[PRZECZYTAJ] Jak zacząć naukę angielskiego po 60-tce?
Na portalu seniore.pl przygotowaliśmy obszerny artykuł na temat tego, jak zacząć naukę języka obcego, a także z jakich aplikacji i darmowych kursów korzystać.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
[POSŁUCHAJ] Podgórska Ogólnie. O chorobie Alzheimera i ucieczce przed neurodegeneracją
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat choroby Alzheimera, polecamy podcast neurobiolożki, dr Joanny Podgórskiej.
|
|
|
|
|
O czym w tym tygodniu przeczytasz w seniore.pl?
Dziękujemy!
Na koniec przypomnienie: warto ćwiczyć pamięć w każdym wieku! Jeśli chcesz, napisz nam wiadomość na adres [email protected] i podziel się swoimi sposobami na trening umysłu. Możesz też dołączyć do naszej grupy na Facebooku, w której rozmawiamy na różne tematy.
Do zobaczenia za tydzień!
Zespół seniore.pl
|
|
|
|
Seniore.pl
Mickiewicza 37/58, Warsaw Poland
|
|
Otrzymujesz tę wiadomość, ponieważ Twój adres email znalazł się na liście subskrybentów serwisu seniore.pl.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
