Kto może ubiegać się o miejsce w DPS?
Prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej (DPS) jest świadczeniem z zakresu pomocy społecznej, uregulowanym w ustawie. Przysługuje ono osobie, która ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymaga całodobowej opieki i nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu. Istotnym warunkiem jest również stwierdzenie, że nie można zapewnić tej osobie niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. Oznacza to, że przyjęcie do DPS jest możliwe dopiero wtedy, gdy wyczerpano inne formy wsparcia, takie jak pomoc rodziny czy usługi opiekuńcze świadczone przez gminę.
Ustalenie, czy osoba faktycznie wymaga stałej opieki, której nie da się zorganizować w jej środowisku domowym, należy do obowiązków organu pomocy społecznej. Podstawą do ubiegania się o miejsce w DPS jest więc udokumentowana potrzeba stałego wsparcia w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, której nie są w stanie zapewnić bliscy ani lokalny system pomocy społecznej.
Jak rozpocząć procedurę przyjęcia do DPS?
Pierwszym i najważniejszym krokiem jest złożenie formalnego wniosku. Postępowanie w sprawie skierowania do placówki wszczyna się dopiero na podstawie pisemnego wniosku do DPS, który należy złożyć w ośrodku pomocy społecznej (OPS, GOPS lub MOPS) właściwym ze względu na miejsce zamieszkania lub ostatniego stałego zameldowania osoby ubiegającej się o miejsce.
Wniosek może złożyć sama osoba zainteresowana, jej przedstawiciel ustawowy (np. opiekun prawny w przypadku osoby ubezwłasnowolnionej), a także inna osoba fizyczna lub prawna za zgodą osoby zainteresowanej. Ośrodek pomocy społecznej ma obowiązek przyjąć każdy pisemny wniosek. Zaleca się złożenie go osobiście w kancelarii ośrodka (z prośbą o potwierdzenie na kopii) lub wysłanie listem poleconym.
We wniosku należy zawrzeć prośbę o skierowanie do domu pomocy społecznej. Można również wskazać preferowaną placówkę, jednak ostateczna decyzja o umieszczeniu zależy od dostępności miejsc i profilu danego domu opieki, dostosowanego do stanu zdrowia wnioskodawcy.
Niezbędne dokumenty do DPS – co przygotować?
Skompletowanie wymaganej dokumentacji jest etapem, od którego zależy sprawny przebieg całego postępowania. Pracownik socjalny, podczas przeprowadzania wywiadu środowiskowego, poinformuje o wszystkich niezbędnych załącznikach, jednak warto przygotować je wcześniej. Kompletne dokumenty do DPS pozwalają na szybkie rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Należy pamiętać, że ich zakres może się nieznacznie różnić w zależności od indywidualnej sytuacji wnioskodawcy.
Dokumenty potwierdzające sytuację zdrowotną seniora
Podstawą jest zaświadczenie lekarskie, które potwierdza, że osoba ubiegająca się o miejsce w DPS wymaga całodobowej opieki i nie wymaga leczenia szpitalnego. Dokument ten powinien być wystawiony przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. W przypadku osób z zaburzeniami psychicznymi konieczne jest dodatkowo zaświadczenie od lekarza psychiatry, a dla osób z niepełnosprawnością intelektualną – opinia psychologa. Warto dołączyć również wszelką posiadaną dokumentację medyczną, taką jak karty informacyjne z leczenia szpitalnego czy wyniki badań.
Dokumenty dotyczące sytuacji dochodowej i majątkowej
Kolejnym krokiem jest udokumentowanie sytuacji finansowej. Należy przedstawić decyzję organu emerytalno-rentowego (ZUS, KRUS) ustalającą wysokość świadczenia lub decyzję o przyznaniu zasiłku stałego. Pracownik socjalny poprosi również o oświadczenia o stanie majątkowym oraz o wysokości dochodów nie tylko osoby ubiegającej się o miejsce, ale także rodziny zobowiązanej do ponoszenia odpłatności (małżonka, zstępnych, czyli dzieci i wnuków, oraz wstępnych, czyli rodziców).
Oświadczenia i zgody
Niezbędne jest także złożenie kilku pisemnych oświadczeń. Najważniejsze z nich to:
- zgoda osoby ubiegającej się lub jej przedstawiciela ustawowego na skierowanie i pobyt w DPS,
- zgoda na ponoszenie odpłatności za pobyt w placówce,
- zgoda na potrącanie opłaty ze świadczenia emerytalnego, rentowego lub zasiłku stałego przez odpowiedni organ.
W przypadku osoby ubezwłasnowolnionej wymagane jest postanowienie sądu o ubezwłasnowolnieniu, o ustanowieniu opiekuna prawnego oraz zgoda sądu opiekuńczego na umieszczenie podopiecznego w DPS.
Jak przebiega procedura po złożeniu wniosku?
Po złożeniu wniosku pracownik socjalny ma 14 dni roboczych (a w sprawach pilnych 2 dni) na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wywiad odbywa się w miejscu zamieszkania osoby zainteresowanej i ma na celu kompleksową ocenę jej sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i zdrowotnej.
Na podstawie zebranych informacji i dokumentów ośrodek pomocy społecznej wydaje decyzję administracyjną. Cała procedura DPS od złożenia wniosku do wydania decyzji nie powinna trwać dłużej niż 30 dni, choć w sprawach szczególnie skomplikowanych termin ten może zostać wydłużony do dwóch miesięcy.
Pozytywna decyzja o skierowaniu seniora do DPS jest podstawą do umieszczenia w placówce. Dokumentacja jest następnie przekazywana do powiatowego centrum pomocy rodzinie, które wydaje decyzję o umieszczeniu w konkretnym ośrodku. Warto wiedzieć, że skierowanie do DPS nie jest równoznaczne z natychmiastowym przyjęciem, które zależy od dostępności wolnych miejsc.
Jeśli potrzebujesz pomocy w poszukiwaniu miejsca w domu opieki, możesz skorzystać z naszej bazy domów opieki lub formularza.
Przyjęcie do DPS bez zgody – kiedy jest możliwe?
Standardowa procedura DPS wymaga dobrowolnej zgody osoby zainteresowanej. Istnieją jednak wyjątkowe sytuacje, w których możliwe jest umieszczenie w placówce bez zgody przyszłego mieszkańca. Tryb ten reguluje Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego. Ma on zastosowanie, gdy osoba z powodu choroby psychicznej lub niepełnosprawności intelektualnej nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie jest w stanie wyrazić świadomej zgody, a brak opieki zagraża jej życiu. W takim przypadku ośrodek pomocy społecznej lub kierownik szpitala psychiatrycznego może wystąpić do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wydanie orzeczenia o przyjęciu do DPS bez zgody. Sąd podejmuje decyzję po uzyskaniu opinii biegłego lekarza psychiatry. Prawomocne postanowienie sądu zastępuje zgodę osoby kierowanej do placówki i jest podstawą do wszczęcia dalszych formalności.
