Całodobowe wsparcie w domach opieki
Potrzeba zapewnienia stałej opieki i bezpieczeństwa bliskiej osobie skłania wiele rodzin do poszukiwania miejsca, oferującego całodobowe wsparcie w tym zakresie. Domy opieki powstały właśnie po to, by zapewniać pomoc osobom, które nie mogą lub nie chcą dłużej samodzielnie funkcjonować. Głównie wtedy, gdy nie ma możliwości zapewnienia porównywalnej opieki i wsparcia w ich własnym domu.
Całodobowe domy opieki to miejsca oferujące opiekę medyczną (w określonym zakresie), wsparcie w codziennych czynnościach, zajęcia aktywizujące i terapeutyczne oraz towarzystwo innych mieszkańców. Warto wiedzieć, że w Polsce funkcjonują dwa rodzaje domów opieki:
- domy pomocy społecznej (DPS) – placówki publiczne przeznaczone dla osób spełniających określone kryteria, kwalifikujące do uzyskania skierowania do DPS,
- prywatne domy opieki (PDO) – dostępne komercyjnie, bez skomplikowanych formalności i zwykle z szerszą ofertą dla podopiecznych.
Dla kogo przeznaczone są państwowe i prywatne domy opieki?
Państwowe domy pomocy społecznej i prywatne domy opieki pełnią podobną funkcję. Jednak działają w zupełnie innych modelach i odpowiadają na różne potrzeby seniorów oraz ich rodzin. Różnice dotyczą formalności, zakresu oferowanych usług, odpłatności czy dostępności miejsc, a przede wszystkim zasad przyjęcia, które mogą wpływać na decyzję dotyczącą wyboru konkretnej placówki.
DPS-y przeznaczone są głównie dla osób, które nie mogą samodzielnie funkcjonować i nie mają możliwości zapewnienia opieki w domu. Przepisy jasno określają, kto może tam zamieszkać i na jakich zasadach. Natomiast prywatne domy opieki są dostępne praktycznie dla każdego, kto potrzebuje wsparcia. Wystarczy dopasować placówkę do stanu zdrowia i możliwości finansowych. W praktyce oznacza to, że każda osoba potrzebująca opieki może znaleźć miejsce odpowiednie dla siebie, niezależnie od poziomu sprawności czy wieku.
Największą grupą mieszkańców domów opieki są osoby starsze, które z powodu wieku, osłabienia organizmu lub problemów zdrowotnych nie radzą sobie z codziennymi obowiązkami.
Chodzi m.in. o trudności w: dbaniu o higienę, przygotowywaniu posiłków, poruszaniu się czy przyjmowaniu leków.
Więcej informacji na temat kondycji polskich seniorów poszukujących miejsca w domu opieki znajduje się w Raporcie o demografii i kondycji osób poszukujących miejsca w domach opieki.
Nie zawsze powodem zamieszkania w domu opieki jest choroba. Często chodzi o samotność i brak codziennego wsparcia. Osoby, które:
- żyją samotnie po stracie partnera,
- nie mają bliskiej rodziny,
- czują się wyizolowane,
- potrzebują kontaktu z innymi ludźmi,
odnajdują w domu opieki poczucie wspólnoty. Wspólne posiłki, zajęcia terapeutyczne, rozmowy z rówieśnikami i aktywności organizowane przez placówkę mają ogromny wpływ na stan psychiczny seniorów.
Dodatkowo, domy opieki – szczególnie prywatne – coraz częściej oferują także pobyty krótkoterminowe. Są one przeznaczone dla osób, które wracają do zdrowia po operacji lub pobycie w szpitalu, potrzebują rehabilitacji, wymagają opieki podczas nieobecności rodziny albo czasowo nie mogą samodzielnie funkcjonować.
Takie pobyty trwają od kilku dni do kilku miesięcy i pozwalają rodzinom odetchnąć, a seniorom odzyskać sprawność pod okiem specjalistów.
Kto może zamieszkać w DPS?
Domy Pomocy Społecznej (DPS), to placówki państwowe prowadzone na zlecenie samorządu. Zapewniają całodobową opiekę osobom, które z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności nie mogą samodzielnie funkcjonować w swoim dotychczasowym miejscu zamieszkania. Kluczowym warunkiem jest to, że nie można im zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych w domu. Decyzja o skierowaniu do DPS jest więc ostatecznością, gdy inne formy wsparcia, takie jak pomoc rodziny czy opiekunki środowiskowej, okazują się niewystarczające. DPS-y przeznaczone są dla osób wymagających stałego wsparcia, którego zakres przekracza możliwości bliskich. Warto wiedzieć, że Domy Pomocy Społecznej mają różne profile, dostosowane do potrzeb konkretnych grup mieszkańców.
Osoby w podeszłym wieku i somatycznie chore
Domy Pomocy Społecznej dla seniorów i osób somatycznie chorych to najczęściej spotykane placówki tego rodzaju w Polsce. Przeznaczone są przede wszystkim dla osób starszych, które ze względu na zaawansowany wiek i związane z nim ograniczenia nie są w stanie samodzielnie prowadzić gospodarstwa domowego, dbać o higienę czy przygotowywać posiłków. Do tej grupy zaliczają się również osoby przewlekle somatycznie chore, czyli cierpiące na długotrwałe choroby fizyczne (np. zaawansowane choroby układu krążenia, stany po udarach, choroby neurodegeneracyjne, np. Alzheimer, Parkinson), które wymagają stałej pielęgnacji i nadzoru medycznego, niemożliwego do zapewnienia w warunkach domowych. Placówki posiadają zwykle odpowiednie wyposażenie – od łóżek rehabilitacyjnych po systemy alarmowe – co zwiększa bezpieczeństwo i komfort mieszkańców.
Osoby z zaburzeniami psychicznymi
DPS-y dla osób z zaburzeniami psychicznymi to specjalistyczne placówki dedykowane osobom dorosłym, które cierpią na przewlekłe choroby psychiczne, takie jak schizofrenia, choroba afektywna dwubiegunowa czy przebycie epizodów głębokiej depresji. Pobyt w takim domu ma na celu nie tylko zapewnienie opieki. Umożliwia również prowadzenie terapii, rehabilitacji i aktywizacji społecznej, co ma pomóc w stabilizacji stanu psychicznego i poprawie jakości życia. Personel w takich ośrodkach jest specjalnie przeszkolony do pracy z osobami z tego typu schorzeniami.
Osoby niepełnosprawne intelektualnie i fizycznie
Istnieją również Domy Pomocy Społecznej dla dorosłych, a także dla dzieci i młodzieży, z niepełnosprawnością intelektualną w różnym stopniu. Zapewniają one nie tylko opiekę, ale również edukację, rehabilitację i terapię zajęciową dostosowaną do indywidualnych możliwości podopiecznych. Podobne placówki przeznaczone są dla osób z trwałą niepełnosprawnością fizyczną, które z powodu znacznych ograniczeń ruchowych wymagają stałej pomocy w codziennych czynnościach oraz specjalistycznej rehabilitacji.
Kto może zamieszkać w prywatnym domu opieki (PDO)?
Zasady przyjęcia do prywatnego domu opieki są znacznie bardziej elastyczne niż w przypadku placówek publicznych. Decyzja o zamieszkaniu nie jest uzależniona od formalnej procedury administracyjnej i skierowania z OPS. Kluczowym elementem jest podpisanie umowy cywilnoprawnej między placówką a przyszłym mieszkańcem (lub jego rodziną) oraz zdolność do pokrycia kosztów pobytu. Prywatne domy opieki są więc dostępne dla każdej osoby, która potrzebuje wsparcia i opieki. Niezależnie od tego, czy jej rodzina jest w stanie zapewnić pomoc we własnym zakresie.
To sprawia, że prywatne domy opieki są przeznaczone dla szerokiego grona odbiorców. Zarówno tych w pełni sprawnych seniorów, szukających towarzystwa i bezpieczeństwa, jak i osób wymagających wsparcia w codziennym funkcjonowaniu lub specjalistycznej opieki rehabilitacyjnej. Wskazaniem może być również chęć odciążenia rodziny w codziennych obowiązkach opiekuńczych.
Jedynym formalnym ograniczeniem związanym z przyjęciem do PDO może być profil placówki. Niektóre ośrodki specjalizują się w opiece nad osobami z konkretnymi schorzeniami, np. chorobą Alzheimera. Natomiast inne mogą absolutnie nie przyjmować pacjentów z tej grupy. Dlatego przed podjęciem decyzji należy dokładnie zweryfikować, czy oferta danego ośrodka odpowiada indywidualnym potrzebom zdrowotnym przyszłego mieszkańca.
FAQ
Odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące tego, kto może zamieszkać w domu opieki.
