Mechanizm znany od lat. Tu nie ma miejsca na niespodzianki
Choć do marcowej waloryzacji emerytur pozostało jeszcze kilka tygodni, podstawy wyliczeń trzynastej emerytury są już praktycznie przesądzone. Obowiązujące przepisy jasno wskazują, że wysokość dodatkowego świadczenia zawsze równa się minimalnej emeryturze po waloryzacji. To sprawia, że pole do gwałtownych wzrostów jest bardzo ograniczone.
Wskaźnik waloryzacji opiera się na dwóch elementach: inflacji z poprzedniego roku oraz realnym wzroście wynagrodzeń. Prawo narzuca, by do obliczeń wliczyć co najmniej 20 proc. wzrostu płac. Jeśli rząd nie zdecyduje się na wariant kwotowy – a obecnie nic na to nie wskazuje – wyliczenia przebiegają według sztywnego wzoru.
Wskaźnik waloryzacji 2026 a spodziewane reakcje seniorów
Punktem wyjścia do obliczeń jest trzynasta emerytura wypłacona w 2025 roku. Wynosiła ona 1878,91 zł brutto i była dokładnie taka sama jak minimalna emerytura po waloryzacji. Każdy procent wzrostu w 2026 roku liczony jest właśnie od tej kwoty, dlatego nawet niewielkie zmiany wskaźników przekładają się na konkretne, ale niezbyt wysokie podwyżki.
Dane inflacyjne z 2025 roku pokazują wyraźne hamowanie wzrostu cen w drugiej połowie roku. Średnioroczna inflacja może wynieść około 3,7-3,8 proc., a realny wzrost wynagrodzeń szacowany jest na kilka procent. Po zastosowaniu ustawowego minimum daje to waloryzację nieco poniżej 5 proc., co studzi nadzieje na wyraźniejszy skok świadczeń i może być przyczyną rozczarowania seniorów.
Ile wyniesie trzynasta emerytura „na rękę”?
Według obecnych szacunków trzynasta emerytura w 2026 roku może wynieść około 1970 zł brutto. Po potrąceniach oznacza to wypłatę rzędu 1790-1800 zł netto. W porównaniu z 2025 rokiem seniorzy zyskają około 70-80 zł „na rękę”, co dla wielu osób nie zmieni znacząco codziennych wydatków.
Zasady przyznawania trzynastej emerytury pozostają bez zmian. Świadczenie trafi do emerytów i rencistów pobierających długoterminowe świadczenia m.in. z ZUS oraz KRUS. Nie obowiązuje żaden próg dochodowy – każdy uprawniony otrzyma pełną kwotę, niezależnie od wysokości podstawowej emerytury.
Nie wszyscy seniorzy mogą liczyć na dodatkowe pieniądze. Trzynastej emerytury nie dostaną osoby ze świadczeniem zawieszonym, pobierające wyłącznie świadczenia krótkoterminowe oraz ci, którzy uzyskają prawo do emerytury już po terminie wypłaty. Kluczowy jest status świadczeniobiorcy na konkretny dzień.
Kiedy wypłata i czy trzeba składać wniosek?
Trzynasta emerytura wypłacana jest raz w roku, razem z kwietniową emeryturą lub rentą. Zarówno ZUS, jak i KRUS realizują wypłaty zgodnie ze standardowym harmonogramem. Seniorzy nie muszą składać żadnych wniosków – świadczenie przyznawane jest automatycznie.
Finalna wysokość trzynastej emerytury zależeć będzie od pełnych danych inflacyjnych opublikowanych przez GUS oraz od oficjalnego wskaźnika waloryzacji. Eksperci podkreślają jednak, że ewentualne korekty będą niewielkie i nie zmienią ogólnego obrazu – wzrost pozostanie raczej symboliczny niż przełomowy.
