Mniej pielęgniarek w domach pomocy społecznej
Podczas posiedzenia sejmowej Komisji Polityki Senioralnej, która odbyła się 14.10.2025 r., przedstawiono informację na temat opieki zdrowotnej w domach pomocy społecznej. Jak poinformowała Dyrektor Departamentu Pomocy Społecznej w MRPiPS, Beata Karlińska, na koniec 2024 roku w DPS-ach w Polsce zatrudnionych było łącznie 4665 pielęgniarek. Dane pokazują niepokojący trend, ponieważ po przeliczeniu na pełne etaty liczba ta wynosi 3469. Jest to zauważalny spadek w porównaniu z rokiem 2022, kiedy to w domach pomocy społecznej zatrudnionych było 3735 pielęgniarek w przeliczeniu na pełny etat. To pokazuje, że opieka pielęgniarska w DPS-ach staje przed poważnymi wyzwaniami kadrowymi.
DPS-y w Polsce – skala działania
Aby w pełni zrozumieć wagę problemu, warto przytoczyć ogólne dane resortu, dotyczące funkcjonowania Domów Pomocy Społecznej w Polsce. Placówki stanowią kluczowy element systemu opieki długoterminowej – zapewniają całodobową opiekę osobom, które z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności nie są w stanie samodzielnie funkcjonować, a jednocześnie nie mogą liczyć na wystarczające wsparcie w środowisku domowym.
Na koniec 2024 roku w Polsce funkcjonowały 824 domy pomocy społecznej. W placówkach przebywało łącznie ponad 78 tys. osób, z czego ponad 10 tys. stanowili pacjenci leżący, wymagający stałej i intensywnej opieki.
W Domach Pomocy Społecznej zatrudnionych było łącznie ponad 58 tysięcy pracowników, z czego ponad 55 tysięcy pracowało na podstawie umowy o pracę. W strukturze zatrudnienia dominują opiekunowie, terapeuci zajęciowi, pracownicy socjalni i personel pomocniczy, ale również wysoko wykwalifikowany personel, zapewniający opiekę medyczną w DPS.
Według danych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, w 2024 roku w Domach Pomocy Społecznej, oprócz 4665 pielęgniarek, zatrudnionych było 139 lekarzy, w tym 46 na etatach, co w przeliczeniu na pełne etaty daje 18 etatów lekarskich. Dodatkowo DPS-y zatrudniały 1334 fizjoterapeutów, w tym 1264 etatowych, co w przeliczeniu na pełne etaty daje 1165 etatów. Przedstawione dane potwierdzają, że system Domów Pomocy Społecznej w Polsce to ogromna, wielowymiarowa struktura organizacyjna, której skuteczne funkcjonowanie wymaga nie tylko odpowiedniego finansowania, ale przede wszystkim stabilnego zaplecza kadrowego i systemowego wsparcia pracowników.
Lekarz i pielęgniarki POZ dla mieszkańców DPS
Kwestia zapewnienia odpowiedniego dostępu do podstawowej opieki zdrowotnej dla mieszkańców Domów Pomocy Społecznej od lat budzi wiele dyskusji. Choć w placówkach zatrudniani są lekarze i pielęgniarki, ich liczba jest niewystarczająca, aby pokryć realne potrzeby wszystkich mieszkańców, szczególnie tych w ciężkim stanie lub wymagających stałego monitorowania.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, każdy mieszkaniec DPS ma prawo do świadczeń lekarza i pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), tak jak każda inna osoba ubezpieczona w systemie publicznym. W praktyce oznacza to, że mieszkańcy domów pomocy mogą być objęci opieką lekarza rodzinnego spoza placówki – najczęściej z lokalnej przychodni, z którą podpisana jest umowa z Narodowym Funduszem Zdrowia. W praktyce realizacja tego prawa napotyka trudności.
Resort przeprowadził w październiku badanie dotyczące liczby zgłoszeń i odmów objęcia opieką. Wyniki, obejmujące okres od stycznia do 13 sierpnia 2025 roku, wskazują na konkretne problemy, zwłaszcza w zakresie opieki pielęgniarskiej.
- Na 16 671 zgłoszeń do lekarzy POZ odnotowano 48 odmów.
- Na 15 949 zgłoszeń do pielęgniarek POZ odnotowano 282 odmowy,
- Na 2357 zgłoszeń o objęcie świadczeniem pielęgniarki długoterminowej, odmowy dotyczyły aż 525 przypadków.
Dane pokazują, że o ile dostęp do lekarza rodzinnego stosunkowo rzadko jest realnym problemem, o tyle uzyskanie wsparcia ze strony pielęgniarki POZ, a zwłaszcza pielęgniarki opieki długoterminowej, bywa znacznie trudniejsze.
Opieka zdrowotna w DPS w świetle danych NFZ
Mieszkańcy DPS-ów formalnie korzystają ze świadczeń lekarzy i pielęgniarek podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) w ramach NFZ. Informacje na temat skali świadczeń finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia przedstawił wiceminister zdrowia Tomasz Maciejewski. Według danych NFZ, w okresie od stycznia do czerwca 2025 roku, liczba mieszkańców domów pomocy społecznej objętych świadczeniami lekarza POZ wynosiła 95 549 osób. W tym samym czasie świadczeniami pielęgniarki POZ objętych było 80 156 osób.
Wiceminister podał również, że w 2024 roku wartość zrealizowanych świadczeń w opiece pielęgniarskiej długoterminowej domowej dla pacjentów przebywających pod tym samym adresem, w tym w DPS-ach, wyniosła ponad 39 mln zł.
W kontekście starzenia się społeczeństwa, rosnącej liczby osób wymagających opieki długoterminowej i kosztów, konieczne wydaje się zintegrowanie systemu opieki medycznej i instytucjonalnej w sposób zapewniający mieszkańcom DPS-ów ciągłość i kompleksowość świadczeń.
FAQ
Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące opieki pielęgniarek w DPS.
