Ewa Demarczyk

Ewa Demarczyk – „Czarny Anioł” polskiej piosenki

Historia polskiej piosenki to składowa wielu elementów: głosu, charyzmy, zdolności zjednywania ludzi. Te wszystkie cechy i niepowtarzalną osobowość miała Ewa Demarczyk. Piosenkarkę porównywaną do Edith Piaf, Juliette Greco czy Jacquesa Brela nazywano „Czarnym Aniołem”.

Piwnica pod Baranami

Ewa Demarczyk na świat przyszła 16 stycznia 1941 roku w Krakowie w rodzinie rzeźbiarza i krawcowej. Od początku uchodziła za muzykalne dziecko, stąd też niemal oczywistym wyborem stało się skierowanie jej do szkoły średniej, w której w klasie fortepianu mogła rozwijać swój talent. Młoda Ewa czuła zapał nie tylko do muzyki, co utrudniało jej wybór między chęcią kontynuowania dotychczasowej kariery a studiowaniem architektury, medycyny lub aktorstwa.

Wiedziona chęcią zyskania „konkretnego zawodu” i namowami bliskich zdecydowała się studiować architekturę. Ten pomysł nie przetrwał w jej głowie zbyt długo. Szybko dało o sobie znać prawdziwe powołanie Demarczyk – wybrała drogę artystyczną. Poświęciła się nauce w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Krakowie, podczas której odnosiła pierwsze sukcesy na scenie. Najpierw w studenckim klubie „Cyrulik”, potem w „Piwnicy pod Baranami”, do której trafiła m.in. dzięki kompozytorowi Zygmuntowi Koniecznemu. Wielkim przebojem było wykonanie przez nią „Karuzeli z Madonnami” z muzyką Koniecznego do słów Mirona Białoszewskiego.

1963 jako rok Ewy Demarczyk

„Karuzelą z Madonnami” zwyciężyła na 1. Ogólnopolskim Festiwalu Piosenki Studenckiej w Krakowie. Niedługo potem Demarczyk cieszyła się z pierwszego miejsca na festiwalu w Opolu, gdzie zaśpiewała wspomnianą piosenkę, a także „Czarne anioły” i „Taki pejzaż”. Jej wokal był muzycznym objawieniem, przepełnionym emocjonalnością. Unikatowego charakteru całości dodawał oszczędny ruch sceniczny, dobrze komponujący się z charakterem piosenek.

W latach 60. dyrektor Sali Olimpii Bruno Coquatrix zaprosił ją do Paryża, lecz Ewa odmówiła, twierdząc, że ważniejsze jest dla niej ukończenie szkoły teatralnej. Nie oznaczało to jednak, że odpuściła Paryż na zawsze. Cierpliwie szlifowała warsztat, zmierzając wprost do artystycznego apogeum.

Ewa Demarczyk
Fot. 1: Ewa Demarczyk

Francja była dla niej przepustką do międzynarodowej kariery. Później koncertowała w Belgii, Szwajcarii i Szwecji. Wszędzie dumnie reprezentowała Polskę, często śpiewając wyłącznie w rodzimym języku – wbrew ówczesnej modzie. W 1966 roku w życiu artystki zaszły duże zmiany: zakończyła współpracę z Zygmuntem Koniecznym, a rozpoczęła z Andrzejem Zaryckim.

Z czasem zaczęła próbować swoich sił w muzyce filmowej: najpierw w „Barierze” Skolimowskiego, a potem „Zbyszku” Laskowskiego. W 1970 roku powstał film muzyczny będący formą zapisu koncertu artystki. Na kolejną płytę długogrającą miłośnicy Demarczyk musieli czekać aż do 1974 roku. Na albumie wydanym przez wytwórnię Miełodija znalazły się wcześniejsze przeboje (zaśpiewane po rosyjsku) oraz polskie piosenki – nowe bądź te, których wcześniej nie wydano na płycie.

Lata 80. i późniejsze nie obfitują w dyskografię, gdyż artystka karierę muzyczną zarzuciła na rzecz prowadzenia Teatru Ewy Demarczyk (Teatru Muzyki i Poezji).

W cieniu sławy

Drogi Demarczyk i Piwnicy pod Baranami ostatecznie rozeszły się w latach 70. Do 1979 roku o piosenkarce wiadomo raczej niewiele. Wtedy to na rynku muzycznym ukazał się jej podwójny album koncertowy.

grób Ewy Demarczyk
Fot. 2: Grób Ewy Demarczyk na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie

Z czasem Demarczyk przestała koncertować, dlatego melomanom pozostało jedynie słuchać jej piosenek z odtwarzaczy. Była znana ze stawiania wyraźnej granicy między życiem prywatnym a estradowym i unikała spotkań z fanami oraz dziennikarzami. Jeśli udzielała wywiadów, skupiała się w nich wyłącznie na życiu na scenie. Zmarła 14 sierpnia 2020 roku. Uroczystości pogrzebowe miały świecki charakter.

Do dziś pozostał repertuar, który zapewnił nieśmiertelność Ewie Demarczyk. Poniżej prezentujemy subiektywny wybór utworów, które zna cała Polska.

Ciekawostki o Ewie Demarczyk:

  • mała Ewa wraz z rodziną mieszkała w kamienicy przy ulicy Wróblewskiego 4 na Kleparzu w Krakowie,
  • przyszła wokalistka trenowała siatkówkę i gimnastykę przyrządową,
  • miała siostrę, Lucynę, bardzo uzdolnioną plastycznie – ukończyła akademię sztuk pięknych,
  • Demarczyk twierdziła, że głos odziedziczyła po ojcu, choć matka także śpiewała,
  • była dwukrotnie zamężna,
  • pierwszy raz dla większej publiczności zaśpiewała na Balu Rymarza,
  • drugi mąż Ewy Demarczyk mocno nadużył jej zaufania (publicznie ją skompromitował; okazał się złodziejem, okradającym ją i jej znajomych). Rozwód artystka przypłaciła zdrowiem,
  • była dość przesądna; przestrzegała zwłaszcza przesądów teatralnych,
  • nie miała w zwyczaju bisować. Po koncertach, z wyczerpania, niekiedy mdlała w garderobie.

Źródło zdjęć:

  • Fot. 1: autorstwa Kanion – Praca własna, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=108826664
  • Fot. 2: autorstwa photographer Jan Popłoński – scanned from Ty i Ja monthly Warsaw June 1966, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=6573866,
  • Fot. główne: autorstwa Photographer Jan Popłoński – scanned from Ty i Ja monthly, June 1966, page 5, Warsaw, Poland, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=10213588.

Zostaw komentarz