Grillowanie czas zacząć! To musicie o nim wiedzieć

Wspólne grillowanie dziadków w średnim wieku z rodziną.

Lato to czas, kiedy zapach świeżo grillowanych potraw wypełnia powietrze, a dźwięk śmiechu i rozmów towarzyszy spotkaniom na świeżym powietrzu. Grillowanie stało się synonimem letnich miesięcy, przynosząc ze sobą nie tylko przyjemność z jedzenia, ale także z bycia razem. W Polsce, gdzie tradycja spotkań przy grillu jest głęboko zakorzeniona, nie brakuje okazji do rozpalenia grilla i cieszenia się smakiem soczystych kiełbasek, szaszłyków czy grillowanych warzyw. To moment, kiedy możemy zwolnić tempo, zrelaksować się i delektować się chwilą w otoczeniu bliskich. Jednakże grillowanie to nie tylko przyjemności, ale również tematy, które budzą wiele pytań.

Grillowanie jedną z ulubionych aktywności Polaków

Grillowanie zjednoczyło wielu mieszkańców naszego kraju. Smaczne danie przygotowane na otwartej przestrzeni w otoczeniu przyjaciół czy rodziny to idealny sposób na spędzenie wolnego czasu. Ciepłe dni sprzyjają organizowaniu spotkań w ogrodzie, na tarasie czy nawet na balkonie, gdzie grill staje się centrum towarzyskich zgromadzeń. Zainteresowanie grillowaniem w Polsce jest ogromne – potwierdza to raport “Jak grillują Polacy” z 2023 roku. Wskazuje on, że niemal każdy z nas posiada własny grill. Jednocześnie ponad połowa z nas rozpala grilla regularnie w cieplejszym okresie roku, nawet kilka razy w miesiącu. Grillowanie przekształciło się już niemal w tradycję.

Wspólne grillowanie szczęśliwych osób po 50. roku życia.

Zatem w Polsce grillowanie to coś więcej niż tylko sposób na przygotowanie posiłku. To uczta pod gołym niebem, która cieszy się coraz większą popularnością wraz ze wzrostem temperatury za oknem. Polacy pokochali ten rodzaj spędzania wolnego czasu, ponieważ łączy w sobie radość z przebywania na łonie natury z delektowaniem się smakowitymi daniami. Ta niezobowiązująca forma spotkań towarzyskich przyciąga do siebie zarówno młodsze, jak i starsze pokolenia. Tworzy okazję do budowania wspomnień przy dźwiękach skwierczącego ognia oraz aromacie świeżo przyrządzanych potraw.

Grillowanie pomaga przy tym oderwać się od codziennego zgiełku i poświęcić czas na relaks wśród zieleni. Różnorodność przepisów grillowych sprawia, że każdy znajdzie coś dla siebie. Od soczystych steków, przez kolorowe warzywne szaszłyki, aż po delikatne ryby i owoce morza. Wspólne przygotowywanie posiłków na zewnątrz staje się więc nie tylko chwilą odpoczynku, ale i okazją do kulinarnych eksperymentów

Zainteresowanie grillowaniem w Polsce jest ogromne – potwierdza to raport “Jak grillują Polacy” z 2023 roku. Wskazuje on, że niemal każdy z nas posiada własny grill. Jednocześnie ponad połowa z nas rozpala grilla regularnie w cieplejszym okresie roku, nawet kilka razy w miesiącu.

Rynek oferuje coraz więcej gadżetów i urządzeń do grillowania, dlatego staje się ono łatwiejsze. Od prostych grilli węglowych, przez zaawansowane grille gazowe, aż po różnego rodzaju narzędzia i akcesoria. Każdy miłośnik grillowania może być mistrzem w swoim ogrodzie i serwować dania zadowalające nawet najbardziej wymagające podniebienia.

Początki i historia grillowania

Grillowanie ma swoje korzenie w odległych czasach prehistorycznych, kiedy nasi przodkowie odkryli ogień. Data tego wydarzenia waha się między 75 a nawet 500 tysięcy lat przed naszą erą. Archeolodzy nadal prowadzą badania w tym zakresie. Wędrowny tryb życia ludzi z epoki paleolitu skupiał się na polowaniach. Spożywali oni surowe mięso aż do momentu, gdy ogień umożliwił jego obróbkę termiczną. Pieczenie nad otwartym ogniem, a później wędzenie nad żarem drewna, to jedne z pierwszych metod obróbki mięsa. Później ewoluowały wraz z postępem cywilizacyjnym. Ludzie zaczęli eksperymentować z różnymi sposobami pieczenia – na przykład na rozgrzanym kamieniu czy na kościach upolowanych zwierząt.

Mimo pojawienia się naczyń, początkowo glinianych, a później żeliwnych, metody pieczenia mięsa przez wieki pozostawały stosunkowo niezmienne. W pierwszym tysiącleciu naszej ery pojawiały się próby pieczenia mięsa w kociołkach z prymitywnymi rusztami. Nie były one jednak na tyle rewolucyjne, aby zyskać szersze zastosowanie.

Przeczytaj również:

Największe przełomy w technice grillowania miały miejsce w Stanach Zjednoczonych. Najpierw na początku XX wieku wynaleziono tam brykiet węgla drzewnego. Dokonał tego krewny Henry’ego Forda, słynnego producenta samochodów. Podczas pracy w fabryce Forda zauważył, że odpady drewniane nadają się do produkcji brykietów – korzystamy z nich do dziś. W 1952 roku amerykański wynalazca George A. Stephen Sr. wprowadził na rynek kultowy kociołek na węgiel drzewny z pokrywą. Pracował jako spawacz i wykorzystał swoje umiejętności, aby stworzyć prototyp grilla zapewniającego ochronę potraw przed wiatrem. Wynalazek szybko okazał się hitem sprzedażowym i rozpowszechnił grillowanie za oceanem.

W międzyczasie w połowie XX wieku rozpoczęło się również powszechne pieczenie przysmaków na grillu gazowym. Konstrukcje pierwszych grillów ze źródłem ciepła w postaci gazu bazowały na specjalnych kotłach wykorzystywały kamienie kumulujące ciepło. Początkowo społeczeństwo nie wykazywało zainteresowania tym wynalazkiem. Jednak w 1954 roku firma Chicago Combustion Corporation dostosowała sprzęt do użytku domowego. Tak powstał pierwszy przenośny grill gazowy. To otworzyło nowy rozdział w historii grillowania. Skrócono czas przygotowania wielu dań i uczyniło tę forę przyrządzania posiłków dostępną na szeroką skalę w tamtych latach.

Grillowanie bezpośrednie na grillu węglowym.

Grillowanie w ogrodzie, na balkonie czy w altance – co mówi prawo?

Grillowanie to cudowna aktywność, ale niestety również potencjalne zagrożenie pożarowe. Zwykle na własnej posesji nie ma przeszkód, by cieszyć się aromatycznymi potrawami z rusztu. Musimy jedynie pamiętać o zachowaniu środków ostrożności.

Balkon w bloku mieszkalnym to już inna historia. Tutaj trzeba liczyć się z regulaminami ustalanymi wspólnoty mieszkaniowe czy spółdzielnie, a nawet władze miasta. Te często wykluczają grillowanie ze względu na ogromne ryzyko dla zdrowia i życia licznej grupy osób. Dochodzą do tego uciążliwości dla sąsiadów w postaci dymu czy intensywnych zapachów. Nawet jeżeli regulamin nie zabrania bezpośrednio grillowania, nie zapominajmy o dobrych relacjach z sąsiadami. Nie wszyscy lubią grillowanie.

Warto przeczytać:

Jeśli zaś marzy nam się piknik na działce lub w altance, możemy śmiało rozpalać grilla. Tyle że znowu – znaczenie ma charakter przestrzeni. Kiedy przebywamy na prywatnej posesji, nikt nie zabroni nam grillowania. Natomiast w przestrzeni publicznej, jak parki czy plaże, obowiązują odrębne zasady. Często wymaga się specjalnych zezwoleń, a zarządcy wyznaczają miejsca do grillowania.

Czy grillowanie jest zdrowe? Jak uczynić je zdrowszym?

Grillowanie to świetny sposób na spędzenie czasu na otwartej przestrzeni i przygotowanie pysznych posiłków. Jednak grillowanie nie zawsze jest zdrowe. Przyrządzanie posiłków z wykorzystaniem wysokiej temperatury przez dłuższy czas wywołuje powstawanie substancji PAH i HCA. A te mają związek z rozwojem różnych rodzajów nowotworów – w tym trzustki, żołądka, wątroby, skóry czy prostaty. Powstaje też masa innych składników groźnych dla organizmu. Badania wskazują, że spożywanie mocno przypieczonych mięs zwiększa to ryzyko. Czy możemy temu zaradzić? Na szczęście tak.

Grillowanie w ogrodzie całą rodziną.

Marynaty to nasz sojusznik w walce z niechcianymi związkami. Odpowiednio przygotowana marynata tworzy ochronną barierę na powierzchni mięsa czy ryb. Ta w większym lub mniejszym stopniu ogranicza powstawanie szkodliwych substancji – czasem nawet o 92-98%. Kolendra, kminek, rozmaryn czy kurkuma, czyli popularne zioła w marynatach, wzbogacają smak. Pozwalają też ograniczyć ilość dodawanej soli, co zapewnia korzyści osobom zmagającym się z nadciśnieniem czy wysokim cholesterolem. Jeżeli kupujemy gotowe marynaty, zwracajmy uwagę na ich smak. Istnieje też ciekawa alternatywa dla marynat – alkohol. Możemy zanurzyć grillowane potrawy w piwie lub czerwonym winie. W każdym przypadku marynujmy mięso przez co najmniej 1-2 godziny, a ryby i warzywa przez około godzinę przed grillowaniem.

Przy wyborze mięsa postawmy na mniejsze kawałki chudego mięsa wieprzowego, wołowego i drobiowego – kurczaka czy indyka. Ograniczenie tłuszczu na mięsie nie tylko przyczynia się do zdrowszego posiłku, ale również zmniejsza ryzyko powstawania niepożądanych substancji. Podczas samego grillowania starajmy się nie przetrzymywać potraw zbyt długo na ruszcie i unikać bezpośredniego kontaktu z ogniem. Często obracajmy żywność, by równomiernie je upiec.

Grillowanie warzyw w formie szaszłyków.

Nie ograniczajmy się tylko do mięsa. Ryby, owoce morza, a także warzywa oraz owoce to doskonałe i zdrowe produkty na grill. Papryka, cukinia, kukurydza, jak również gruszki, jabłka, ananasy czy mango po grillowaniu zachowują liczne wartości odżywcze. Ryby najlepiej piec w folii aluminiowej, co pozwala zachować zdrowe tłuszcze.

Jak grillować? Zasady grillowania

Podstawowe zasady udanego grillowania obejmują:

  • rozpalanie grilla przy użyciu węgla drzewnego lub brykietów gwarantujących równomierne rozprowadzenie ciepła;
  • kontrolowanie temperatury, aby unikać zbyt wysokiego ciepła powodującego przypalenie potraw na zewnątrz przy jednoczesnym pozostawieniu ich surowych wewnątrz;
  • utrzymanie właściwej odległości między potrawami a żarem, co zapobiega ich przypaleniu;
  • równomierne krojenie mięsa, co zapewnia, że wszystkie kawałki będą gotowe jednocześnie;
  • stosowanie odpowiednich akcesoriów takich jak szczypce i łopatki, umożliwiających precyzyjne manipulowanie jedzeniem bez jego uszkadzania.

W pierwszej kolejności stajemy przed wyborem techniki grillowania – bezpośredniej lub pośredniej. Różnią się one umiejscowieniem potraw względem źródła ciepła, czasem poświęconym na przygotowanie oraz stosowaną temperaturą.

Tradycyjne grillowanie bezpośrednie polega na umieszczeniu potraw tuż nad paleniskiem. Nie chodzi tu o bezpośredni kontakt z ogniem, ale o wykorzystanie najgorętszej strefy rusztu czy płyty żeliwnej, aby szybko uzyskać apetyczny rumieniec na naszych potrawach. Technika charakteryzuje się stosunkowo krótkim czasem grillowania – zazwyczaj nie przekracza 30 minut. Ruszty rozgrzewamy na maksymalną moc, żeby jak najszybciej osiągnąć pożądaną temperaturę. Następnie, po ułożeniu składników, możemy ją nieco obniżyć. Grillowanie bezpośrednie to idealna metoda dla steków, małych kawałków mięsa, hamburgerów, szaszłyków, kiełbasek, kaszanki oraz warzyw.

Niezbędne akcesoria do grillowania bezpośredniego to szczypce i łopatki przeznaczone do zmiany położenia potraw. Przy wysokich temperaturach niezbędna będzie rękawica ochronna, a do szybkiego sprawdzania temperatury potraw przyda się termometr.

Nie ograniczajmy się tylko do mięsa. Ryby, owoce morza, a także warzywa oraz owoce to doskonałe i zdrowe produkty na grill.

Mniej popularne grillowanie pośrednie opiera się na przygotowywaniu potraw wokół źródła ciepła. Dania są podgrzewane przez konwekcję i promieniowanie ciepła z rozgrzanych rusztów. Technika wymaga więcej czasu, ale sprawdza się doskonale w przypadku większych kawałków mięsa. Zapewnia również świetny smak delikatniejszym produktom, chociażby rybom. Dłuższy czas grillowania pozwala na głębokie przesiąknięcie smakami tłuszczów i soków, które odparowują z aromatyzerów.

Możemy też zastosować dodatkowy trik, umieszczając na aromatyzerach stalową brytfannę z sokiem jabłkowym, winem lub piwem. W ten sposób skapujące soki i tłuszcze połączą się z dodatkiem, tworząc wyjątkowy aromat.

Grillowanie na grillu węglowym, gazowym i elektrycznym

Podczas podejmowania decyzji o zakupie grilla zastanówmy się nad własnymi preferencjami oraz ilością miejsca, którą dysponujemy. Przemyślmy też, jak często planujemy organizować grillowe ucztowanie. Niezależnie od tego, czy zdecydujemy się na model węglowy, gazowy czy elektryczny, każdy zapewni nam dobre warunki do grillowania. Dobrze dobrany grill stanie się centrum wielu spotkań towarzyskich i pozwoli na przygotowanie pysznych dań, które zachwycą naszych gości.

  • Grill węglowy – zapewnia tradycyjny aromat potraw, ale wymaga czasu na rozpalenie i utrzymanie ognia. Użytkowanie go wiąże się z większym nakładem pracy oraz utrudnioną regulacją temperatury.
  • Grill gazowy – charakteryzuje się szybkim nagrzewaniem i łatwością w utrzymaniu stałej temperatury. Choć jest droższy w eksploatacji, to oferuje wygodę i czystość podczas grillowania.
  • Grill elektryczny – doskonały do użytku na balkonach i w ograniczonych przestrzeniach. Szybko się nagrzewa , a jego obsługa nie sprawia żadnego problemu. Jednak smak potraw bywa mniej intensywny niż w przypadku grillowania na węglu lub gazie.
Tradycyjny grill węglowy

Wszyscy kochamy letnie grillowanie. Wspólnie spędzone chwile przy grillu przeradzają się zwykle w piękne wspomnienia. Oby było ich jak najwięcej. Jeśli tylko sprzyja pogoda, grillujmy! Pamiętajmy tylko, by grillować zdrowo i bezpiecznie, gdziekolwiek i z kimkolwiek to robimy.

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *